De Europese norm voor de toegankelijkheid van documenten: wie is verplicht en wat zijn de juridische gevolgen

In Europa is 'afwachten' niet langer een optie als het gaat om de toegankelijkheid van documenten. Sinds 28 juni 2025 is de Europese Toegankelijkheidswet (EAA) volledig van kracht, en landen als Frankrijk en Zweden handhaven deze al actief – inclusief rechtszaken tegen grote bedrijven. In dit artikel wordt uitgelegd wie verplicht is, hoe het juridische risico eruit ziet en wat er het afgelopen jaar daadwerkelijk is gebeurd.

Wie is verplicht om documenten toegankelijk te maken onder de EAA

De EAA (EU-richtlijn 2019/882) is van toepassing op een breed scala aan digitale diensten: e-commerce, bankieren, communicatiediensten, transport en telecommunicatie, evenals de documenten die daarbij horen – algemene voorwaarden, rekeningafschriften, registratieformulieren en contracten. Het is belangrijk om te begrijpen: de wet is niet alleen van toepassing op bedrijven met het hoofdkantoor in de EU – elk bedrijf dat producten of diensten verkoopt aan klanten in Europa, inclusief Israëlische bedrijven, is onderworpen aan de vereisten als het een digitale aanwezigheid heeft die gericht is op de Europese markt.

Wat er feitelijk is gebeurd: handhaving en rechtszaken in Europa in 2025-2026

Dit is geen hypothetisch scenario; de handhaving is al begonnen, en in een steeds sneller tempo:

• Frankrijk – de eerste grote rechtszaak: in juli 2025 stuurden toegankelijkheidsorganisaties (Droit Pluriel, Intérêt à Agir en ApiDV) aanmaningen naar vier grote winkelketens – Auchan, Carrefour, E.Leclerc en Picard – over ontoegankelijke e-commercesites: ontbrekende alt-tekst, slecht contrast, verbroken link- en kopstructuur, en geen toetsenbordnavigatie. Toen verbeteringen uitbleven, werd in november 2025 een dringend verzoek tot dwangbevel ingediend ("référé"). Begin 2026 loopt de procedure nog steeds, zonder definitieve uitspraak, maar de boodschap aan de markt is al geland.
• Frankrijk – de overheidsregulator: de Franse DGCCRF-autoriteit was de meest actieve handhaver in de echte wereld en stuurde officiële mededelingen naar extra grote detailhandelaren over problemen met het afrekenproces, het browsen van producten en het ontbreken van toegankelijkheidsverklaringen.
• Zweden: de PTS-autoriteit opende haar eerste handhavingszaken tegen e-commercesites en ontving meer dan 120 publieke klachten – de overgrote meerderheid had betrekking op online detailhandelsdiensten. De autoriteit begon zelfs praktijkgericht te testen met schermlezersoftware.
• Duitsland: de handhaving daar komt voornamelijk uit de particuliere sector: advocatenkantoren sturen brieven met staakt-het-stop-verboden naar e-commercebedrijven, waarin tekortkomingen in de toegankelijkheid worden behandeld als een schending van de wetgeving inzake eerlijke concurrentie (oneerlijke concurrentie).
• Noorwegen (buiten de EU, maar met parallelle wetgeving): het HelsaMi-gezondheidsportaal werd getroffen met een cumulatieve dagelijkse boete van ongeveer 50.000 Noorse kronen (ongeveer € 4.500) vanwege aanhoudende toegankelijkheidsproblemen – een boete die blijft oplopen zolang het probleem niet is opgelost.

De juridische gevolgen van niet-naleving

De gevolgen strekken zich uit over verschillende niveaus: financiële boetes die op nationaal niveau door elke lidstaat worden vastgesteld (die kunnen oplopen tot honderdduizenden euro's voor herhaalde overtredingen), rechterlijke bevelen die op korte termijn oplossingen vereisen, en blootstelling aan civiele rechtszaken van toegankelijkheidsorganisaties of individuele klanten. Daarnaast is er sprake van aanzienlijke reputatieschade. Zoals we in Frankrijk hebben gezien, zorgt het simpelweg publiceren van de namen van bedrijven die worden aangeklaagd op zichzelf al voor aanzienlijke publieke druk.

Wat dit daadwerkelijk betekent voor uw organisatie

Als uw bedrijf producten of diensten verkoopt aan klanten in Europa – zelfs als uw kantoren zich in Israël bevinden – moet u ervan uitgaan dat de blootstelling bestaat. De eerste stap is een accuraat beeld: welke documenten en pagina’s er bestaan, en wat hun feitelijke toegankelijkheidsstatus is. Van daaruit kunt u een georganiseerd, op prioriteit geordend herstelplan opstellen, in plaats van te wachten op een last onder dwangsom.